Is gentrificatie de stedelijke dood in de pot? - AFFR
5–9 okt 2022
film • stad • architectuur

Film – Stad – Architectuur

AFFR onderzoekt de relatie tussen film, stad en architectuur door het programmeren en vertonen van films en door het organiseren van inleidingen en debat.

Lees meer

Geschiedenis

geschiedenis

Lees meer

Organisatie

Meer informatie over de organisatie van de Stichting Architectuur Filmfestival Rotterdam vindt u hier.

Lees meer
  • Fondsen, Sponsoring & Partners AFFR wordt mede mogelijk gemaakt door een aantal publieke en private fondsen, door een groeiend aantal sponsoren en door een brede range aan onderwijs-, programma- en mediapartners. Lees meer
  • Filmmakers Dit is de informatiepagina voor filmmakers & professionals Lees meer
  • Inzending films Ben je een filmmaker, -producent of distributeur en heb je een speelfilm, documentaire, animatiefilm of short? Lees meer

Contact

Post- en bezoekadres, contactgegevens

Lees meer

Online terugkijken:
Rotterdam Speciaal, de veranderende stad

Op donderdag 7 oktober 2021 organiseerde AFFR samen met AIR een filmisch stadsdebat over de wooncrisis. Aan de hand van een aantal korte films besprak Bart Cosijn met Rotterdamse gasten prangende kwesties in het Rotterdamse woonbeleid. Kijk het debat hier…
Lees meer

Is gentrificatie de stedelijke dood in de pot?

Hoe de Bijlmer van een ‘no-go-area’ veranderde in een spannende buurt, was de strekking van een recente kop in de Britse kwaliteitskrant The Independent. Als zelfs een Britse kwaliteitskrant de gentrificatie van een Nederlandse buurt opmerkt, dan weet je dat het hard gaat. Hoewel met de nodige sensatiezucht en overdrijving gebracht, zijn de veranderingen in de Bijlmer inderdaad opmerkelijk. Staat het Rotterdamse Ommoord hetzelfde te wachten? Overal lijkt de middenklasse het grootstedelijk wonen te herontdekken, zelfs in buurten die nog geen tien jaar geleden bovenaan gemeentelijke slooplijsten prijkten. AFFR plaatst met (zelf)kritische documentaires als Priced Out en I am Gentrification kanttekeningen bij onze vooraannames over gentrificatieprocessen.

door Tim Verlaan

Tot een decennium geleden waren het voornamelijk marxistische geografen en andere kritische stadsonderzoekers die het g-woord bezigden. Het proces kwam in de jaren zestig op gang in de vervallen buurten van Amerikaanse en West-Europese steden, waar jonge hoogopgeleiden en bohemiens de plaats innamen van arbeidersgezinnen op zoek naar een beter bestaan in de buitenwijken. De nieuwkomers voelden zich aangetrokken tot de romantiek van (goedkope) vervallen panden en authenticiteit van de volksbuurt, en keerden zich juist daarom tegen de plannen voor grootschalige vernieuwing. Hun strijd voor was succesvol, en gentrificatie is sindsdien door bestuurders en projectontwikkelaars ontdekt als respectievelijk beleidsdoel en verdienmodel. Geliefde en wereldwijd bekende buurten als de Amsterdamse Jordaan, Brooklyn in New York en Islington in Londen waren zonder de opkomst van een nieuwe stedelijke middenklasse waarschijnlijk een ander lot beschoren dan behoud en herstel.

Priced Out volgt deze historische ontwikkeling in Portland – een voor Amerikaanse begrippen middelgrote stad in de noordwestelijke staat Oregon. Zoals zo vaak het geval met de mensen die over gentrificatie schrijven en filmen is de journalist zelf dader én slachtoffer. In 1998 maakte Cornelius Swart ook al een documentaire over het noordelijke deel van de binnenstad – toen nog een voornamelijk zwarte buurt geteisterd door verval en criminaliteit. Verandering hing echter in de lucht, en nog geen twintig jaar later wordt het straatbeeld gedomineerd door witte tweeverdieners en horecagelegenheden met steigerhout en grote gloeilampen. Vooruitgang? Niet volgens de buurtbewoners van het eerste uur. Hoewel onder academici veel discussie bestaat over het begrip, is een van de hoofdrolspeelsters uitgesproken over wat gentrificatie voor haar persoonlijk betekent: pijn, verlies en verdriet.

Swart legt niet alleen zijn vinger op de paradoxen maar ook op de complexe voorgeschiedenis van gentrificatie. In de naoorlogse periode trokken zwarte Amerikanen op zoek naar werk naar de industriesteden in het noorden, juist op het moment dat de industriële werkgelegenheid afnam en witte Amerikanen massaal naar de buitenwijken trokken. Nu die laatsten binnenstedelijk wonen herontdekken, moeten de arme Afro-Amerikaanse bewoners noodgedwongen het veld ruimen. Door hun levens op de voet te volgen doet de regisseur iets dat veel stadsonderzoekers nalaten: de toekomst van vertrekkende buurtbewoners in kaart brengen.

I am Gentrification is een iets lichtvoetiger relaas, verteld door een Zwitserse journalist die onbedoeld een spoor van gentrificatie trekt door de wereld. Vol zelfspot en hoon voor landgenoten die vinden dat hun steden overbevolkt raken, schopt regisseur Thomas Haemmerli het van kraker tot huizenbezitter in Sao Paolo, Tbilisi, Mexico-Stad, Parijs en Zürich. Haemmerli weet op eclectische wijze zijn levensverhaal te verbinden aan de naoorlogse ontwikkeling van deze steden, waarmee een abstract sociaaleconomisch proces een persoonlijk gezicht krijgt. Misschien wel de belangrijkste verdienste van I am Gentrification en Priced Out is het bewijs dat gentrificatie zich niet langer beperkt tot de hippe buurten van een select aantal Westerse steden, maar een globale ontwikkeling is geworden die het dagelijkse leven van miljoenen stedelingen beïnvloedt.

Priced Out
Vrijdag 11 oktober, 16.45
Inleiding door Tim Verlaan

I am Gentrification: Confessions of a Scoundrel
Donderdag 10 oktober, 21.00
Zaterdag 12 oktober, 23.00

Priced Out – vrijdag 11 oktober, 16.45 – Inleiding door Tim Verlaan

I am Gentrification: Confessions of a Scoundrel – donderdag 10 oktober, 21.00 en zaterdag 12 oktober, 23.00

film • stad • architectuur 5 - 9 okt. 2022
Ja, ik accepteer cookies

AFFR gebruikt cookies en vergelijkbare technologieën (cookies) onder andere om u een optimale gebruikerservaring te bieden. 
Ook kunnen we hierdoor het gedrag van bezoekers vastleggen en analyseren en daardoor onze website verbeteren.

Cookies van derde partijen maken daarnaast mogelijk dat u informatie kunt delen via social media zoals Twitter en Facebook. Meer informatie hierover vindt u in ons cookie-statement.